HABER_DETAY

Ekim 12, 2020 6:42 am

UĞUR DOĞAN Yazdı: ENDÜSTRİDEKİ DEĞİŞİM

UĞUR DOĞAN Yazdı: ENDÜSTRİDEKİ DEĞİŞİM

Endüstri kelimesi TDK’ya göre sanayi anlamını taşır. Yakın bir zaman önce Endüstri 4.0 konuşulurken bir anda Endüstri 5.0 konuşulmaya başlandı.

Uğur DOĞAN/Elektrik-Elektronik Mühendisi

Dünyamız o kadar hızlı gelişiyor ve değişiyor ki bunu her alanda görmek mümkün. Endüstri alanında da bu durum kendini gösteriyor. Yakın bir zaman önce Endüstri 4.0 konuşulurken bir anda Endüstri 5.0 konuşulmaya başlandı. Peki, Endüstride bahsetmiş olduğumuz bu rakamlar neyi ifade etmektedir? Bizler ülke olarak şu anda hangi noktada bulunmaktayız? Dünya bu kadar hızlı değişirken Üniversitelerde hatta liselerde bunlarla ilgili eğitimler verilmekte mi? Bu soruların cevaplarını gelin hep beraber cevaplamaya çalışalım.

Endüstri kelimesi TDK’ya göre sanayi anlamını taşır. Endüstri, insanların ihtiyaçlarını karşılamak için ham maddeleri işlemek ve sonucunda hâlihazırda kullanılan ve kullanılabilecek eşyalara ve maddelere dönüştüren tüm iş ve işlemleri kapsar. Ham maddeden tüketime hazır hale getirme işlemlerinin tümü endüstrinin kapsamına girmektedir.

Şekil 1: Endüstrinin yıllara göre değişimi

ENDÜSTRİ 1.0

Birinci sanayi devrimi 1700’ün sonları 1800’lü yılların başlarında su ve buhar gücüyle çalışan Makinelerin kullanılmasıyla ortaya çıkmıştır. Bu gelişme ile beden gücü yerine makine gücü kullanıldı. Gündelik yaşam oldukça kolaylaştı ve yaşam kalitesi artış gösterdi. Makinelerin, üretimi kolaylaştırmasıyla üretilen ürün sayısında büyük bir artış gözlemlendi. Büyük endüstriyel tesisler kurulmaya başlandı.

 

Şekil 2: Mekanik dokuma tezgâhları

ENDÜSTRİ 2.0

   İkinci sanayi devrimi 1800’lü yılların sonu 1900’lü yılların başında elektriğin icadı ve onun birlikte gelişen seri üretimle ortaya çıkmıştır. Özellikle seri üretim otomotiv sektöründe başlamıştır. Henry Ford ilk kurduğu seri bir şekilde imalat yapan seri bandıyla otomobiller üretilmeye başlanmış. Bu günümüzdeki Endüstri 2.0 olarak anılmakta olup halen üretimin temel yapı taşını oluşturmaktadır.

Şekil 3: Ford seri üretim hattı

ENDÜSTRİ 3.0

Üçüncü sanayi devrimi 1900’lü yılların ortalarında üretim süreçlerinin dijitalleştirilmesi, otomasyon sistemlerinin kurulması ile gerçekleşen dönemedir.  Otomasyon, temel olarak mekanik, hidrolik, pnömatik, elektrik, elektronik ve bilgisayar gibi farklı cihazların ve arayüzlerin bir araya gelmesiyle ortaya çıkan bir kavram olmuş. Bu devrimi devrim yapan da bu anlamda ortaya çıkan PLC sistemleridir.

 

                                                   Şekil 4:

Otomasyonla kontrol edilen fabrika

ENDÜSTRİ 4.0

Endüstri 4.0 kavramı Alman Hükümeti tarafından desteklenen ve ilk kez 2011 yılında Hannover Fuar’ında adı duyulmuştur. Endüstri 4.0 ile insanoğlunun yaptığı çoğu işin artık teknoloji ile geliştirilen yapay zekâlar tarafından yapılması olarak ifade edilebilir. İçinde bulunduğumuz bu çağa “Nesnelerin İnterneti” adı da verilmektedir. Endüstri 4.0 ile; sistemi izlemek kolaylaşacak, Verimlilik artacak, Maliyetler önemli ölçüde azaltılacak ve Sistem daha fazla çevre dostu olacaktır. Belirli meslekler ölecek daha farklı meslekler oluşacaktır.

Şekil 5: Endüstri 4.0 çağında üzerinde durulan 9 kilit kavram

ENDÜSTRİ 5.0

Toplum 5.0 ifadesi ilk kez Ocak 2016’da Japon hükümeti Bilim, Teknoloji ve İnovasyon Konseyi’nde Bakanlar Kurulu tarafından “Beşinci Bilim ve Teknoloji Temel Planı”nda kullanıldı. Toplum 5.0, siber alan ve fiziksel alanın (gerçek toplumun) yüksek seviyede entegre olduğu “süper akıllı toplum” olarak tanımlanmaktadır. Japonya başbakanı Shinzo Abe, bu yeni kavramı “Teknoloji, toplumlar tarafından bir tehdit olarak değil, bir yardımcı olarak algılanmalı” görüşüyle temellendirdiklerini ifade etti.

Endüstri 5.0’da, endüstride, çevrede veya vücudumuzda bulunan sensörlerden toplanan veriler siber alanda, yapay zeka ile analiz edilir. Analiz sonuçları çeşitli şekillerde fiziksel alanda insanlara iletilir. İnsanlar, nesneler ve sistemlerin hepsi sanal alanda birbirine bağlıdır ve yapay zeka ile insanların yeteneklerini aşan optimal sonuçlar fiziksel alana geri beslenir. Endüstri 5.0 ile insanlık daha az çalışıp daha fazla kendisine zaman ayırabilecektir. Hasta olmadan vücuttaki sensörler yardımıyla önceden uyarlayacağız.

Şekil 6:  Yapay zeka

Ülkemizdeki endüstri tesisleri, Endüstri 4.0 ile ilgili yatırımlar yapmaya başladı fakat yatırım yapan firmaların sayısı oldukça az seviyelerde. Ülkemizdeki bir çok Endüstri tesisimiz Endüstri 2.0 ve Endüstri 3.0 seviyelerinde. Ülke olarak 4. Sanayi devrimini kaçırmamamız gerekli. Endüstriyel firmaların büyüyebilmeleri için bir an önce ENDÜSTRİ 4.0 a adım atmaları gerekmektedir. Bu konuda yetkili Bakanlıkların, Odaların ve Üniversitelerin beraber hareket etmesi gerekmektedir. Ülke olarak Endüstri 5.0-Toplum 5.0 için çalışmalar yapmamız gerekmekte. Bu konularla ilgili dersler Üniversitelerde zorunlu kılınması gerekmekte ve dersleri verecek olan akademik kadronun da bu konularda çok iyi eğitilmesi gerekmektedir. Hatta bu çalışmalar Meslek liselerinden itibaren verilmelidir. Ne yazık ki ülkemiz halen bu bilince sahip değil umarım bir an önce bu bilincin farkında olur ve çalışmaya başlarız.

KOBİ LIFE

HABERE_YORUM_YAP

HABERE_YAPILAN_YORUMLAR

HIC_YORUM_YAPILMAMIS